İltizam sistemi, Osmanlı İmparatorluğu'nda devlet gelirlerinin bir bölümünün belli bir bedel karşılığında kişilere devredilerek toplanması yöntemidir. Bu sistemi uygulayan kişilere "mültezim" denirdi Vergilerin daha kolay toplanması Devletin gelirlerini artırmak


İltizam sistemi nedir?

İltizam sistemi , Osmanlı İmparatorluğu'nda devlet gelirlerinin bir bölümünün belli bir bedel karşılığında kişilere devredilerek toplanması yöntemidir. Bu sistemi uygulayan kişilere "mültezim" denirdi

İltizam sisteminin amaçları :

  • Vergilerin daha kolay toplanması
  • Devletin gelirlerini artırmak
  • Ekonomiyi canlandırmak

İltizam sisteminin özellikleri :

  • Vergi daha çok ürün olarak toplanırdı
  • Mültezimler, devlete yaptıkları ödemeyi karşılamak ve kâr sağlamak için köylüler üzerinde baskı kurardı
    • yüzyılın sonlarından itibaren Tımar sisteminin uygulandığı eyaletlerde de uygulanmaya başlandı ve Tımar sistemi bozuldu
    • Mahmut zamanında kaldırılmıştır

İltizam sistemi,. yüzyıl başlarına kadar farklı devletlerde de kullanılmıştır

İltizam ve malikane sistemi nedir?

İltizam Sistemi: Osmanlı İmparatorluğu'nda devlete ait vergi gelirlerinin özel şahıslara belli bir bedel karşılığında devredilerek toplanması yöntemidir. Vergi toplama hakkını üstlenen kişilere mültezim denir. Mültezimler, devlete yaptıkları ödemeyi karşılamak ve kâr sağlamak için genellikle köylüler üzerinde baskı kurardı. 16. yüzyılın sonlarından itibaren yaygınlaşmış, 1695'te malikane sistemine dönüşmüştür. Malikane Sistemi: İltizam sisteminin ömür boyu (kayd-ı hayat şartıyla) uygulanmasıdır. Malikane sahipleri, mukataalarını satabilir ancak miras bırakamazdı. Malikane sahibi öldüğünde veya arazisini sattıktan sonra 45 gün içinde öldüğünde mukataa arazi devlete geçer, yeniden ihale yapılırdı. Bu sistem, tımar ve iltizam unsurlarını birleştirerek devlete gelir garantisi sağlamış ve uzun dönemli borçlanabilme imkanı tanımıştır.

İltizama verilen toprak ne demek?

İltizama verilen toprak, Osmanlı İmparatorluğu'nda devletin, vergi toplama hakkını belirli bir bedel karşılığında özel şahıslara devrettiği toprakları ifade eder. Bu sistemde, mültezim adı verilen kişiler, devlete yaptıkları ödemeyi karşılamak ve kâr sağlamak için genellikle köylülere baskı uygulardı. İltizam sistemi, 1695 yılından itibaren "malikâne" adı verilen uzun süreli iltizam uygulamasına dönüştü.

İltizam usulü kime ait?

İltizam usulü, Osmanlı İmparatorluğu'na aittir. Bu usul, vergi kalemlerinin toplanması işleminin özel bir kişiye belirli bir bedel karşılığında devredilmesi esasına dayanır.

İltizamın zararları nelerdir?

İltizam sisteminin bazı zararları: Mültezimlerin fazla kazanç hırsı: Mültezimler, devlete ödedikleri parayı geri kazanabilmek için köylülere aşırı baskı yapmaya başladı. Halkla devlet arasındaki bağın kopması: İltizam sistemi, halk ile devlet arasındaki bağı zayıflattı. Göç artışı: Mültezimler tarafından uygulanan baskılar nedeniyle göçler arttı ve bölgeler boşaldı. Devletin vergi gelirlerinin azalması: Mültezimler, hak ettiklerinden fazla gelir elde edince devletin vergi gelirleri düştü. Ekonomik bozulma: Devlet ekonomisi, iltizam sisteminin bozulmasıyla birlikte kötüleşti. Otorite boşlukları: Bazı bölgelerde otorite boşlukları oluştu. Mültezimlerin nüfuz sahibi olması: Mültezimler, zenginleşip nüfuz sahibi oldu.

Malikâne ve iltizam sistemi arasındaki fark nedir?

Malikâne ve iltizam sistemi arasındaki temel fark, vergi toplama hakkının süresidir. İltizam sistemi, Osmanlı Devleti'nde belirli bir bölgedeki vergi toplama hakkının belirli bir süre (genellikle 1-3 yıl) ile ve belirli bir bedel karşılığında kişilere devredilmesidir. Malikâne sistemi ise iltizam hakkının süresiz olarak devredilmesidir.

Salyane ve iltizam sistemi nedir?

Salyane ve iltizam sistemi şu şekilde açıklanabilir: Salyane sistemi. İltizam sistemi. Salyaneli ve salyanesiz eyaletler, Osmanlı Devleti'nin idari yapılanmasında kullanılan terimlerdir.

İltiza sistemi neden kaldırıldı?

İltizam sistemi, Osmanlı Devleti'nde uzun yıllar uygulandıktan sonra, II. Mahmut döneminde kaldırılmıştır. Kaldırılma nedenleri: Kontrol kaybı: Sistemin ülke geneline yayılması, kontrol edilmesini zorlaştırmıştır. Halka yüksek vergi baskısı: Mültezimler, vergi alacakları bölgedeki halktan fazla vergi talep etmiş, vergiyi ödeyemeyen halk ise topraklarını bırakıp gitmek zorunda kalmıştır. Ekonomik ve idari sorunlar: Sistem, devletin vergi gelirlerini tahmin etmede ve yönetmede zorlanmasına neden olmuştur. Yolsuzluk ve haksızlık: Mültezimler, vergi toplama sürecinde haksızlık yapmış, rüşvet almış ve vergi kaçakçılığına izin vermiştir.

Diğer Ekonomi Yazıları
Ekonomi