Yemek
Sağlık
Sağlık
Moda ve Güzellik
Moda ve Güzellik
Ekonomi
Doğa ve Hayvanlar
Doğa ve Hayvanlar
İsim fiiller , kullanıldıkları bağlama göre iki ana başlık altında incelenir: basit isim fiiller ve türemiş isim fiiller
İsim-fiil ekleri “-uş” ve “-üş”tür. Bu ekler, fiil kök veya gövdelerine getirilerek cümlede isim görevinde kullanılabilen kelimeler (mastar) elde edilir. Örnekler: dokumak, dokuma, dokuyuş; göndermek, gönderme, gönderiş; görmek, görme, görüş. İsim-fiil ekleri olan “-uş” ve “-üş” ses uyumlarına göre gerekli değişikliklerle fiillere eklenir. İsim-fiil ekleri ile olumsuzluk eki olan “-me” ve “-ma” karıştırılmamalıdır. Örnek: Sabahları koşmayı severim Çocuklar, koridorlarda koşmayın! (emir kipinde fiil. Yarın sizinle gelmemeyi tercih ederim.
Hayır, isim fiiller ve fiilimsiler aynı şey değildir. Fiilimsi, fiillere getirilen birtakım eklerle oluşturulan; fiillerin isim, sıfat, zarf şeklini yapan sözcüklerdir. İsim-fiil ise fiillere getirilen “-ma / -me, -mak / -mek, -ış / -iş / -uş / -üş” ekleriyle yapılır. Dolayısıyla, fiilimsiler genel bir terimken, isim-fiiller fiilimsilerin bir türüdür.
İsimden yapım ekleri: -lik: zeytinlik, şekerlik. -li: köylü, nişanlı. -siz: evsiz, akılsız. -cil: evcil, otçul. -daş: meslektaş, vatandaş. -inci: üçüncü, beşinci. -msı: acımsı, ekşimsi. -sal: kumsal, evrensel. -ıt: yaşıt. -tı: horultu, cıvıltı. Fiilden yapım ekleri: -lan-,-len-: yaş-lan, ev-len. -laş-,-leş-: güzel-leş, iyi-leş. -sa-,-se-,-sı-,-si-,-su-,-sü-: su-sa, garip-se. Yapım ekleri, sözcüklere gelerek onlardan yeni sözcükler türetir ve eklendiği sözcüğün anlamını ya da türünü değiştirir.
İsim ve fiil arasındaki temel farklar şunlardır: Anlam yönünden: İsimler, varlıkları ve kavramları karşılar. Fiiller, iş, oluş, hareket bildirir. Dil bilgisi yönünden: İsimlere hâl, iyelik, çekim, yapım ekleri gelir. Fiillere kip, çatı, şahıs ekleri gelir. Bir kelimenin isim mi, fiil mi olduğunu anlamak için şu yöntemler kullanılabilir: Ek kontrolü: Kelimenin "-ma, -me, -mak, -mek, -ış, -iş, -uş, -üş" eklerinden birini alıp almadığına bakılır. Cümledeki işlev: Kelime, cümlede isim gibi mi davranıyor? Öznesinde, nesnesinde veya tümlecinde yer alıyor mu? Eğer isim gibi bir işlev üstleniyorsa, isim fiildir. Olumsuzluk eki: Kelime, olumsuzluk eki aldığında bir işin yapılmayacağını bildiriyorsa fiil, bildirmiyorsa isim fiildir. Ayrıca, eş sesli kelimelere dikkat edilmelidir.
İsim ve fiil yapım eklerini ayırt etmek için şu yöntemler kullanılabilir: Anlam yönünden: İsimler, varlıkları ve kavramları; fiiller ise iş, oluş, hareket bildiren kelimeleri karşılar. Eklerin kullanımı: İsimlerin aldığı ekler arasında hâl ekleri, iyelik ekleri, çekim ekleri ve yapım ekleri bulunur. "-mak / -mek" eki: Bir kelimenin isim veya fiil kökünden olup olmadığını anlamak için "-mak / -mek" eki kullanılabilir. Ayrıca, isim ve fiil yapım ekleri hakkında daha detaylı bilgi için dilbilgisi.net, tr.wikipedia.org ve prfakademi.com gibi kaynaklar incelenebilir.
İsim ekleri ve fiil ekleri şu şekilde incelenebilir: İsim ekleri: Çoğul eki: "-ler" veya "-lar" (örneğin, "kitaplar"). Hâl ekleri: Yalın hâl: Ek almaz (örneğin, "ev", "güzel"). Belirtme hâli: "-ı", "-i", "-u", "-ü" (örneğin, "kitabı"). Yönelme hâli: "-e", "-a" (örneğin, "eve"). Bulunma hâli: "-de", "-da" (örneğin, "evde"). Ayrılma hâli: "-den", "-dan" (örneğin, "evden"). İyelik ekleri: "-in", "-den" (örneğin, "evim", "senin evin"). Eşitlik hâli: "-ce", "-ca" (örneğin, "ailece"). Vasıta hâli: "-la", "-le" (örneğin, "sevinçle"). Fiil ekleri: Kip ekleri: Fiilin zaman ve anlam özelliklerini belirtir (örneğin, "-di" geçmiş zaman, "-ecek" gelecek zaman). Kişi ekleri: Fiilin kim tarafından yapıldığını belirtir (örneğin, "-m", "-n", "-k"). Olumsuzluk eki: Fiilin yapılmadığını veya gerçekleşmediğini ifade eder (örneğin, "-me", "-ma"). Soru eki: Cümlede soru sorulduğunu belirtir (örneğin, "-mi", "-mı"). Ek-fiil ekleri: İsimlerin ve isim soylu kelimelerin yüklem olarak kullanılmasını sağlar (örneğin, "-ebilir", "-abilir").
İsim-fiil (mastar) örnekleri: Atmak, atma, atış; Dokumak, dokuma, dokuyuş; Göndermek, gönderme, gönderiş; Görmek, görme, görüş; Kardeşim okumayı öğrendi; Yarın okula gitmek istemiyorum; En sevdiğim yemek zeytinyağlı sarmadır; Kasabamızda yeni bir dokuma atölyesi açıldı. İsim-fiiller, fiillere getirilen “-ma / -me, -mak / -mek, -ış / -iş / -uş / -üş” ekleriyle oluşturulur.
Blog
İngilizce'de kırmızı renk nasıl söylenir?
İsim fiiller kaça ayrılır?
İthafen ve itafen aynı mı?
İngilizce'de en önemli kurallar nelerdir?
İngilizce'de 7 renk nasıl söylenir?
Şampiyonun kısaltması nasıl yapılır?
İspanyolca konuşan ülkeler hangileri?
İTEP sınavı için kimler başvurabilir?
İstanbul Ataşehir posta kodu nedir?
İvedi ne demek?