Yemek
Sağlık
Sağlık
Moda ve Güzellik
Moda ve Güzellik
Ekonomi
Doğa ve Hayvanlar
Doğa ve Hayvanlar
İsim-fiil ekleri “-uş” ve “-üş”tür
Bu ekler, fiil kök veya gövdelerine getirilerek cümlede isim görevinde kullanılabilen kelimeler (mastar) elde edilir
Örnekler:
İsim-fiil ekleri olan “-uş” ve “-üş” ses uyumlarına göre gerekli değişikliklerle fiillere eklenir
İsim-fiil ekleri ile olumsuzluk eki olan “-me” ve “-ma” karıştırılmamalıdır
Örnek:
İsim ve fiil arasındaki temel farklar şunlardır: Anlam yönünden: İsimler, varlıkları ve kavramları karşılar. Fiiller, iş, oluş, hareket bildirir. Dil bilgisi yönünden: İsimlere hâl, iyelik, çekim, yapım ekleri gelir. Fiillere kip, çatı, şahıs ekleri gelir. Bir kelimenin isim mi, fiil mi olduğunu anlamak için şu yöntemler kullanılabilir: Ek kontrolü: Kelimenin "-ma, -me, -mak, -mek, -ış, -iş, -uş, -üş" eklerinden birini alıp almadığına bakılır. Cümledeki işlev: Kelime, cümlede isim gibi mi davranıyor? Öznesinde, nesnesinde veya tümlecinde yer alıyor mu? Eğer isim gibi bir işlev üstleniyorsa, isim fiildir. Olumsuzluk eki: Kelime, olumsuzluk eki aldığında bir işin yapılmayacağını bildiriyorsa fiil, bildirmiyorsa isim fiildir. Ayrıca, eş sesli kelimelere dikkat edilmelidir.
Hayır, isim fiiller ve fiilimsiler aynı şey değildir. Fiilimsi, fiillere getirilen birtakım eklerle oluşturulan; fiillerin isim, sıfat, zarf şeklini yapan sözcüklerdir. İsim-fiil ise fiillere getirilen “-ma / -me, -mak / -mek, -ış / -iş / -uş / -üş” ekleriyle yapılır. Dolayısıyla, fiilimsiler genel bir terimken, isim-fiiller fiilimsilerin bir türüdür.
İsim fiiller, kullanıldıkları bağlama göre iki ana başlık altında incelenir: basit isim fiiller ve türemiş isim fiiller.
"Uş" ve "üş" ekleri, isim-fiil (mastar) ekleri arasında yer alır. İsim-fiiller, fiillere getirilen "-ma / -me, -mak / -mek, -ış / -iş / -uş / -üş" ekleriyle oluşturulur ve fiillerin isim gibi kullanılabilen şekilleridir. Örnekler: "Balık tutmak bir yetenek işidir". "Bu köyden ayrılmak bana çok zor gelmişti". "İlaçlarını düzenli kullanmayışı tedavisini aksatıyor".
İsim kökü ve fiil kökü, bir kelimenin parçalanamayan, anlamlı en küçük parçalarıdır. İsim kökü, varlıkların, nesnelerin ve kavramların ismi olan köklerdir. Fiil kökü, eylemleri, durumları ve hareketleri anlatan köklerdir. Örnekler: İsim kökü: at, bel, göz, kan, kül, o, pek, siz, sol, yol, araba, kitap. Fiil kökü: aç-, at-, çiz-, del-, gel-, kal-, tak-, yık-, yüz-.
İsim fiil bulmak için fiillere şu ekler getirilir: -ma, -me; -mak, -mek; -iş, -ış, -uş, -üş. Bu ekleri, akılda daha kolay kalması için “-iş, -me, -mek” veya “-ma, -ış, -mak” şeklinde kodlamak mümkündür. Örnekler: "Arkadaşınla tanışmayı annen de istiyor" cümlesindeki "tanışmayı"; "Türkü okuyuşunu herkes hayranlıkla dinledi" cümlesindeki "okuyuşunu"; "Ekmek yapmak bir yetenek işidir" cümlesindeki "yapmak". İsim fiillerin olumsuzluk eki alan fiillerle karıştırılmaması gerekir. İsim fiil eki almalarına rağmen kalıplaşmış ve bir varlığa ad olarak kullanılan kelimeler de bulunmaktadır.
İsim ekleri ve fiil ekleri şu şekilde incelenebilir: İsim ekleri: Çoğul eki: "-ler" veya "-lar" (örneğin, "kitaplar"). Hâl ekleri: Yalın hâl: Ek almaz (örneğin, "ev", "güzel"). Belirtme hâli: "-ı", "-i", "-u", "-ü" (örneğin, "kitabı"). Yönelme hâli: "-e", "-a" (örneğin, "eve"). Bulunma hâli: "-de", "-da" (örneğin, "evde"). Ayrılma hâli: "-den", "-dan" (örneğin, "evden"). İyelik ekleri: "-in", "-den" (örneğin, "evim", "senin evin"). Eşitlik hâli: "-ce", "-ca" (örneğin, "ailece"). Vasıta hâli: "-la", "-le" (örneğin, "sevinçle"). Fiil ekleri: Kip ekleri: Fiilin zaman ve anlam özelliklerini belirtir (örneğin, "-di" geçmiş zaman, "-ecek" gelecek zaman). Kişi ekleri: Fiilin kim tarafından yapıldığını belirtir (örneğin, "-m", "-n", "-k"). Olumsuzluk eki: Fiilin yapılmadığını veya gerçekleşmediğini ifade eder (örneğin, "-me", "-ma"). Soru eki: Cümlede soru sorulduğunu belirtir (örneğin, "-mi", "-mı"). Ek-fiil ekleri: İsimlerin ve isim soylu kelimelerin yüklem olarak kullanılmasını sağlar (örneğin, "-ebilir", "-abilir").
Blog
İngilizce zıt ve eş anlamlı kelimeler nerede kullanılır?
Şe'ol ve Hades aynı mı?
Şans topu çekilişinde kaç top var?
İngilizcede kaç tane aile üyesi var?
Şen şakrak ne demek TDK?
İş bilenin kılıç kuşanın atasözünün anlamı nedir?
İtalyanca en kolay hangi dile benziyor?
İspanyolca 3 temel tense nedir?
İngilizcede genç ve güzel ne demek?
İtirazı kabil olmak ne demek?