İstihsanın maslahata dayalı çeşitleri nelerdir?

İstihsanın maslahata dayalı çeşitleri nelerdir?

İstihsânın maslahata dayalı çeşitleri şunlardır:

• Maslahat Sebebiyle İstihsân : Bir meselede maslahatın gözetilmesi, genel kuralın dışına çıkmayı gerektirecek nitelikte ise bu tür istihsân söz konusu olur

• Örnekler :

• Ziraat ortakçılığı (muzâraa) : Hanefîlerin benimsediği genel kurala göre, âkitlerin veya âkitlerden birinin ölümü ile kira sözleşmesi sona erer. Ancak maslahat düşüncesiyle, toprak sahibi ölmüş ve ürün henüz yetişmemişse, istihsân yoluyla sözleşmenin devam edeceğine hükmedilir
• Selem sözleşmesi : Henüz elde olmayan bir malın satılmasıdır. Bu tür sözleşmeler, genel kurala aykırı olarak, maslahat sebebiyle geçerli kabul edilir

Şelebî'ye göre maslahat nedir?

Şelebî'ye göre maslahat, İslam dininin maksadı olan, insanların faydasına olanları gerçekleştirmek ve bunlardan zararlarını uzaklaştırmak anlamına gelir. Maslahatları üç kategoriye ayırır: 1. Zaruriyyât: Ümmetin bütünü ve birimleriyle elde etmek zorunda olduğu maslahatlardır. 2. Hâciyyât: Zorluk ve meşakkati ortadan kaldırmak, genişliği temin etmek için insanların muhtaç oldukları maslahatlardır. 3. Tahsîniyyât: İnsanların hal ve durumlarının yüksek edep ve sağlam ahlâkî temellerin gerektirdiği şekilde olmasını temin eden maslahatlardır.

Aslah ilkesi nedir?

Aslah ilkesi, "kullar hakkında en uygun, en faydalı, en iyi olan şeyi yapmak" anlamına gelir. Aslah ilkesiyle ilgili farklı görüşler bulunmaktadır: Bağdat Mu'tezilesi: Dünyada ve ahirette insanlar için aslahı işlemenin Allah'a vacip olduğunu savunur. Basra Mu'tezilesi: Allah'ın aslahı ahirette işleyebileceğini, ancak dini konularda mükellefe lütufta bulunması gerektiğini belirtir. Ehl-i Sünnet'e göre ise insanlar için salâh ve aslaha riayet, Yüce Allah'a vacip değildir; çünkü ilâhlık vücûbla bağdaşmaz ve Allah dilediğini yapar.

Şari ve maslahat nedir?

Şâri, İslam hukukunda kanun koyucu anlamına gelir. Maslahat, üç ana kategoriye ayrılır: 1. Muteber Maslahatlar (Mesâlih-i Mu'tebere): Şâri tarafından dikkate alınması gerektiğine dair delil bulunan maslahatlardır. 2. Geçersiz Sayılan Maslahatlar (Mesâlih-i Mülgâ): Şâri tarafından muteber sayılmayan maslahatlardır. 3. Mürsel Maslahatlar (Mesâlih-i Mürsele): Muteber veya geçersiz olduğuna dair bir delil bulunmayan maslahatlardır.